بهورزی از ارکان بنیادین و ریشه ای نظام سلامت محسوب می شود
بهورزی از ارکان بنیادین و ریشه ای نظام سلامت محسوب می شود

بهورزان باید در دورترین و محروم‌ترین نقاط روستایی به فعالیت بپردازند که این مسئله گاهی موجب می‌شود شرایط ادامه تحصیل آنان با مشکل مواجه شود که می‌طلبد برای این مسئله فکری شود. همچنین حجم کار بهورزان بسیار بالاست، اما دریافتی‌ها متناسب با این حجم بالا نیست که انتظار داریم در بحث اضافه‌کاری بهورزان و سهم آنان از اجرای طرح تحول سلامت تجدید نظر صورت گیرد.

بازار کسب و کار گلستان:/ بهورز ارايه دهنده خدمات مراقبتي اوليه بهداشتي، درماني در محيط روستاها است كه در خانه بهداشت فعاليت مي كند و حوزه فعاليت وي فقط در خانه بهداشت تعريف نشده بلكه « ده گردشي» براي سركشي و اطمينان از سلامت روستاييان و رفتن به روستاهاي اقماري از حوزه هاي فعاليت اين پيام آور سلامت است.

ارايه خدمات سلامت به زنان باردار، كودكان، نوجوانان، جوانان، سالمندان و ميانسالان روستا، خدمات بهداشت محيط و حرفه اي و كنترل بيماري ها اعم از واگيردار و غيرواگير از جمله وظايف يك بهورز است.  واكسيناسيون كودكان و آموزش مادران در زمينه رعايت بهداشت، از مهم ترين وظايف بهورزان است.  با این وجود بهورزان هیچگاه در نظام سلامت در جایگاه شایسته ای که در آن خدمت می کنند، دیده نشدند و همواره خدمت در سایه را به پشت میز نشینی و فعالیت های کمرنگ ترجیح دادند.

۱۲ شهریور روز بهورز است. این روز به منظور پاسداشت زحمات بی دریغ منادیان بی‌ادعای سلامت روستایی به عنوان روز نکوداشت بهورز نام‌گذاری شده است.به همین منظور گفتگوی کوتاهی با محمد الازمنی از بهورزان فعال و باتجربه استان گلستان و عضو بهورزان بدون مرز گفتگو کوتاهی انجام دادیم: او که سالها سابقه بهورزی در روستاهای استان گلستان را از ویزگی ها و مشکلات این شغل میگوید:

بهورزی از دیدگاه شما

بهورز بنیادی ترین رکن نظام سلامت محسوب می شود و رسالت او ارتقای سطح سلامت جامعه روستایی است. عمده وظیفه های بهورز شامل شناسایی جمعیت روستا، مراقبت از مادران باردار، کودکان، سالمندان، میانسالان، مبارزه با بیماری های واگیر و غیرواگیر، آموزش تغذیه سالم، ارائه خدمات واکسیناسیون، بهداشت محیط و حرفه ای، همکاری با برنامه های پزشکی خانواده، کمک های اولیه، درمان های ساده علامتی، بهداشت مدارس و دهان و دندان است.

آموزش بهورزان چگونه است؟

در نظام خدمات بهداشت و درمان، مركـز آمـوزش بهـورزي جايگـاهي پـر اهميـت و حسـاس دارد . اهميـت مركـز آمـورزش بهورزي در اين است كه جمعي از فرزندان محروم ترين نقاط كشور، براي خدمت به مردم همان نـواحي توسط مربيان تربيت مي شوند. هر مركزآموزش بهورزي علاوه بر مدير مركـز، چنـدين مربـي دارد . مـدير و مربيـان هرمركزآموزش بهورزي شوراي مربيان آن مركز را تشكيل مي دهند. مركزآموزش بهورزي وظيفه تربيت بهـورزان و نيز بازآموزي بهورزان شاغل در خانه هاي بهداشت را بر عهـده دارد . ايـن مركـز تحـت پوشـش مــركز بهداشـت شهرستان فعاليت مي نمايد. داوطلبين آموزش بهورزي بايستي حداقل داراي مدرك ديپلم متوسطه رشته هاي علوم تجربي, علوم رياضي , علوم انساني , …… باشند. انتخاب بهورزان توسط كميته اي مركب از نمايندگان مركز آموزش بهورزي، واحد گسترش شبكه هـا و گـزينش، از طريق آزمون كتبي و شفاهي انجام مي شود.

دستاوردهاي فعاليت بهورزان در سال های اخیر چه بوده است؟

–      افزايش درصد پوشش واكسيناسيون ( نزديك به ۹۸% )

–      كاهش ميزان بيماريهاي زنان و كودكان روستائي , يعني دو قشر آسيب پذير جامعه

–      كاهش ميزان مرگ و مير كودكان زير يكسال

–      كاهش ميزان مرگ و مير كودكان زير پنج سال

–      كاهش ميزان مرگ و مير مادران در دوران بارداري و زايمان

–      افزايش درصد پوشش تنظيم خانواده

–      كاهش ميزان رشد جمعيت

–      بالا بردن سطح  آگاهي و دانش بهداشتي جوامع روستائي

با توجه به آنچه گفته شد، باید پرسید، برای بهبود جایگاه بهورزان چه می‌توان کرد؟

توصیه می شود در وهله اول با برنامه ریزی منسجم از طریق جذب بهورز به صورت بومی برای روستاهای دور افتاده و غیربومی برای روستاهای حاشیه شهرها، نیروهای کارشناس تأمین شود، به این شکل که ابتدا بهورز با مدرک کاردانی بهداشت  آموزش دیده و جذب شود و سپس با فراهم کردن شرایط ادامه تحصیل آنان و پس از گذراندن دوره تعهد چند ساله خدمت در روستا، از آن‌ها به عنوان کارشناسان اداره و آموزشگاه بهورزی استفاده شود. همچنین حمایت و تشویق کانون‌های بهورزی در استان‌ها می‌تواند گامی مؤثر در تقویت روحیه مشارکتی بهورزان در حل مشکلات و نیازهایشان باشد، زیرا بهورزان شاغل و بازنشسته در این کانون‌ها می‌توانند برخی چالش‌های پیش روی شبکه‌های بهداشتی شهرستان‌ها را شناسایی و مرتفع سازند.

بهورزان در عین حال که سلامت را به مردم هدیه می‌دهند اما خود در معرص آسیب‌های متعددی قرار دارند و جا دارد حمایت های جدی تری از این قشر صورت گیرد.

در ضمن بهورزان باید در دورترین و محروم‌ترین نقاط روستایی به فعالیت بپردازند که این مسئله گاهی موجب می‌شود شرایط ادامه تحصیل آنان با مشکل مواجه شود که می‌طلبد برای این مسئله فکری شود. همچنین حجم کار بهورزان بسیار بالاست، اما دریافتی‌ها متناسب با این حجم بالا نیست که انتظار داریم در بحث اضافه‌کاری بهورزان و سهم آنان از اجرای طرح تحول سلامت تجدید نظر صورت گیرد.